عادات غذایی (۲۶ ) : تغذیه و یادگیری – فصل هفتم: تقویت حافظه و سلامتی/ ادامه بخش پنجم : گیاهان مفید برای عملکرد حافظه و فعالیت های مغزی»»» قسمت ۱۱ : گیاه جعفری

مقدمه 

 گیاه جعفری ( Parslery ) به نام علمیPetroselinum sativum شناخته می شود. در این نوشته بعد از معرفی کامل آن ، خواص دارویی و مواد استفاده آن از نظر طب سنتی بیان شده است. در گیاه جعفری یک نوع فلاونوئید به نام آپی ژنین وجود دارد که موجب افزایش تولید نورون ها شده و ارتباطات بین سلول های مغزی را قوت می بخشد. با آشنایی با نحوه پرورش این گیاه ، مضرات استفاده زیاد آن از نظر پزشکی بیان شده است.توضیحات بیشتر را در ادامه مقاله ، با حوصله  ودقت بخوانید. ( دفترمشاوره موسسه فرهنگی دانش ) 

مبحث: پزشکی-بهداشتی
عنوان اصلی: تغذیه (عادات غذایی)
عنوان فرعی: تغذیه و یادگیری
عنوان فرعی تر : گیاهان مفید برای عملکرد حافظه و فعالیت های مغزی (جعفری)

 معرفی گیاه  

parsley ( جعفری ) ، گیاهی علفی و معطر از خانواده  Apiaceae  ( چتریان ) میباشد که بومی مناطق مدیترانه ای و اروپا می باشد. این گیاه به دلیل داشتن برگ های خوراکی  و به عنوان چاشنی در سوپ ها ، خورش ها و سالاد مورد استفاه قرار می گیرد.در گذشته های دور گیاه جعفری به نام های خطاسالیون و مغدانوس معروف بوده است. این گیاه معطر در چهار فصل سال موجود می باشد.

جعفری گیاهی ۲ ساله و علفی میباشد که بین ۱۰ تا ۷۰ سانتیمتر ارتفاع دارد و بین ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر گستردگی آن میباشد. این گیاه بدون کرک بوده و دارای ریشه هایی ضخیم میباشد. برگ‌های آن به رنگ سبز تیره و دارای بریدگی‌های لوزی یا مثلث شکل است‌. گل‌های جعفری کوچک به رنگ مایل به سبز و به‌صورت چتر می‌باشد میوه آن کوچک به درازای ۲ میلی‌متر و به قطر ی۱ میلی‌متر و دارای بوئی معطر است.

بخش های مورد استفاده این سبزی سودمند برگ، ساقه، تخم و ریشه آن است که ارزش غذایی و خواص درمانی متعدد دارد.گیاه جعفری مشهورترین سبزی و گیاه دارویی به حساب می آید.

 این سبزی به شدت مغذی بوده و شامل بسیاری از ویتامینها و آنتی اکسیدانها میباشد و می تواند در بهبود سلامت شما بسیار موثر عمل کند.

افزایش طروات و شفافیت پوست از خواص جعفری برای حفظ سلامت پوست است. 

همچنین خاصیت ضد درد، ضد التهاب داشته و مسهل، ضد نفخ، مدر است ونیز شیرافزا و خلط آور است.

خواص و موارد قابل استفاده 

۱- مغز و روان : ضد آلزایمر، پارکینسون و افسردگی است. یک نوع فلاونوئید به نام آپی ژنین در این گیاه وجود دارد که موجب افزایش تولید نورون ها شده و ارتباطات بین سلول های مغزی را قوت می بخشد. رژیم غذایی غنی از آپی ژنین، منجر به دفع آلزایمر، پارکینسون و افسردگی می گردد.

۲- ویتامین ها : گیاه جعفری دارای ویتامین A  ، ویتامین C  ، ویتامین B1 و B2  است.

۳-  املاح معدنی : آهن ، پتاسیم ، سدیم ، کلسیم ، فسفر ، خاکستر ، هیدرات های کربن و مقدار کمی پروتئین است.

۴-طعم دهنده غذا : از برگ و تخم جعفری به وسیله روش تقطیر اسانس گرفته می شود که بسیار معطر بوده و در طعم‌دار کردن غذاها کاربرد دارد.

۵- خواص داروئی گیاه جعفری :

الف ) خواص تخم جعفری :

 

 

۱- تخم جعفری از نظر طب سنتی ایران گرم و خشک است‌.

۲-تخم این گیاه ضد نفخ شکم  بوده و باعث بهبود سوء هاضمه می شود. 

۳- شریان‌ها و رگ‌ها را تمیز می‌کند‌.

۴- مدر ( ادرار‌ آور ) است.

۵- قاعده آور (برای خانم ها ) است. 

۶- برای درمان تب نوبه بکارمی رود.

ب ) خواص ریشه جعفری :

 

 

۱- ریشه جعفری اشتها آور است .

۲- ریشه جعفری ادرار آور و قاعده آور است .

۳- ریشه این گیاه سنگ کلیه را دفع می کند .

۴- برای درمان اسهال باید ۲۰ گرم ریشه جعفری را در یک لیتر آب دم کرده و تنقیه کنید .

۵- دم کرده ریشه جعفری برای درمان تنگی نفس بکار می رود.

۶- ریشه جعفری برای درمان سرخک مفید است.

۷- برای درمان اسهال باید ۲۰ گرم ریشه جعفری را در یک لیتر آب دم کرده و تنقیه کنید.

ج ) خواص برگ و ساقه جعفری :

۱– چای آن برای هضم غذا مفید بوده و کمک می کند.

۲- خاصیت افزایش شیر در مادران شیرده

۳- برای کاهش وزن مفید است.

۴-به دلیل سرشاربودن  از فیبر گیاهی یبوست را درمان می کند. 

۵- خلط آور است.

۶-  دم‌کرده جعفری برای درمان تب موثر است.  

۷- دم کرده این گیاه سنگ کلیه را دفع می‌کند.

۸- برای بواسیرمفید است.

۹- موثر برای درمان بیماری‌های روماتیسمی

۱۰-  بهبود بیماری‌هایی مثل التهاب مفاصل، استخوان‌ها و بیماری آرتریت 

۱۱- مفید بود برای از بین بردن بوی بدهان ( مثل بوی سیر) با جویدن گیاه جعفری یا مصرف دمنوش

۱۲- نفس را خوشبو می کند.

۱۳- درمان بیماری های تنفسی و سرفه

۱۴-  تسکین درد دندان و درد گوش با استعمال موضعی این گیاه .

۱۵- باز شدن و تنظیم قاعده‌گی برای خانم ها با استفاده از اسانس یا دمنوش این گیاه

۱۶- برای درمان ضرب‌خوردگی و خون‌مردگی له شده برگ و ساقه جعفری را روی عضو ضرب دیده بگذارید.

۱۷- یکی از مهمترین خواص جعفری، پیشگیری و درمان دیابت با آن می باشد. مواد موثر موجود در این گیاه قند خون را کاهش داده و به علاوه موجب کاهش مقاومت به انسولین می شود.

۱۸- ترکیبات موجود در جعفری باعث کاهش کلسترول و چربی خون شده و از این رو برای بیمارن قلبی عروقی مفید است.

۱۹- کمک به متوقف کردن ریزش مو و درمان آن یکی دیگر از خواص جعفری است. همچنین استفاده از این سبزی و اسانس آن برای درمان شوره سر و افزایش رشد موها مفید است.

۲۰- مالیدن ضماد تهیه شده با گیاه جعفری برای التیام و درمان محل گزیدگی نیش زنبور و حشرات مفید است.

۲۱- برای رفع لکه‌ها و جوش‌های صورت دم‌کرده جعفری را روی پوست صورت بمالید‌.

۲۲- برای روشن شدن رنگ پوست مقداری جعفری را در نیم لیتر آب به مدت ۵ دقیقه بجوشانید و صبح و شب صورت خود را با آن بشوئید بعد از یک هفته پوست صورت شما روشن می‌شود.

۲۳- ماسک صورت تهیه‌ شده با گیاه جعفری پوست را پاکسازی کرده و باعث باز شدن چهره و شفایت پوست میشود. این ماسک برای پوستهای خشک و حساس بسیار مناسب میباشد.

 رویش گیاه جعفری 

گیاه جعفری به دلیل داشتن برگ های خوراکی امروزه به طور گسترده در خاورمیانه ، اروپا و آمریکا کاشته می شود.  این گیاه معطر در چهار فصل سال کاشته و رویش دارد .بهترین نوع جعفری در کشور ما در شاهرود می روید.

نحوه پرورش گیاه جعفری 

نوع خاک  : خاک شنی ، ماسه ای ، مرطوب ، غنی و خوب زهکشی شده. این گیاه در خاک اسیدی ، خنثی و قلیایی رشد میکند.
میزان نور: آفتابی – نیم سایه . بهتر است این گیاه در مکانی آفتابی قرار داشته باشد.
درجه دما : دمای بین ۲۲ تا ۳۰ درجه مناسب است.
شکل آبیاری : به صورت متوسط صورت گیرد. یعنی رطوبت خاک را در حد یکنواخت برای رشد بهتر جعفری و افزایش قابلیت استفاده عناصر غذایی حفظ کنید . خاک سبک به دفعات آبیاری بیشتر نیاز دارد.

نحوه تکثیر : تکثیر این گیاه به روش کاشت بذر است و بهتر است در اواخر بهار و یا تابستان صورت گیرد.
هر یک گرم بذر جعفری تقریبا” ۶۵۰ دانه دارد.
برای کاشت جعفری از بذوری استفاده کنید. که اندازه مناسب ، ضد عفونی شده با قارچکش و کیفیت بالا از نظر یکنواختی جوانه زنی بذر داشته باشند.نشاء کاری در مقایسه با کشت مستقیم بذر بهتر است چون جوانه زنی بذر جعفری ممکن است ۲۰ تا ۲۵ روز طول بکشد . بذر کاری مستقیم می تواند برداشت محصول را به تاخیر اندازد.
در کشت مستقیم در هر ۳۰ سانت طول ردیف ۱۵-۲۰ بذر قرار می دهند و فاصله ردیف ها ۴۵ سانتی متر می باشد و عمق کاشت بذر کمتر از یک سانتی متر است. برای جلوگیری از سله بندی، سطح خاک را تا تثبیت گیاهچه جعفری مرطوب نگه دارید.
در هنگام نشا کردن فاصله بوته ها روی ردیف ۱۵ تا ۲۰ سانت است. خاک مناسب برای کشت جعفری خاک ترد بازهکشی خوب می باشد. مقدار ماده آلی خاک را باید افزایش داد چون جعفری به خاک مرطوب برای رشد بهتر نیاز دارد.
نیاز کودی آن به ازت بین ۹۰ تا ۱۱۲ کیلوگرم در یک هکتار، به فسفر (P2C5 ) بین ۹۰ تا ۱۳۵ کیلوگرمدر هکتار ، به پتاسیم (K2O ) بین ۵۶ تا ۱۱۲ کیلوگرم در هکتار، به گوگرد ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم در یک هکتار می باشد.

زمان برداشت : برگهای جعفری حدود ۳ ماه بعد از کاشت آماده برای مصرف می باشد و در هر هکتار تقریبا” ۵/۲ تا ۵/۷ تن برگ جعفری بدست می آید . برای مصرف سبز و تازه تعدادی از برگ هر بوته یا یک شاخه کامل دارای برگ چیده می شود.

 »»»تذکرات مهم و مراقبت های لازم««« 

مضرات جعفری و توصیه های پزشکی و موارد منع مصرف : 

۱- مراقب بیماری های نقطه برگ و پوسیدگی ساقه  در این گیاه باشید. از شپش ها و سوسک ها این گیاه را حفظ کنید.

۲- مصرف تخم، ریشه یا اسانس جعفری برای خانمهای باردار ممنوع است و ممکن است باعث سقط جنین گردد. همچنین زنان بارداری که دچار لکه بینی بوده و یا دارای سابقه سقط جنین هستند، لازم است از مصرف جعفری در دروان بارداری پرهیز کنند.

۳- با وجود گسترده بودن خواص جعفری، مصرف زیاد تخم یا اسانس جعفری خطرناک بوده و می تواند ایجاد عارضه کبدی، کلیوی و یا عصبی در افراد کند.

۴- مقدار اگزالات موجود در سبزی جعفری نسبتا بالا است، لذا به مبتلایان به سنگهای مجاری ادرار، سنگ کلیه و سنگ کیسه صفرا توصیه میشود از زیادهروی در مصرف آن خوداری کنند.

۵- جعفری به دلیل موادی که دارد، می تواند باعث اختلال در متابولیسم لیتیوم در بدن گردد. بنابراین افرادی که دریافت کننده داروهای لیتیوم دار هستند بایستی از مصرف زیاد جعفری خودداری کنند.

—————————————————————————————————

انتخاب مطلب و ویرایش و دسته بندی توسط دفتر مشاوره موسسه فرهنگی دانش ( ج .ابراهیمی)

 

نظر بدهيد

شما بايد وارد شويد تا بتوانيد نظر دهيد.